ABSTRAK
Program Sekolah Angkat MADANI merupakan inisiatif selaras dengan agenda Reformasi Perkhidmatan Awam yang digariskan oleh Yang Amat Berhormat Perdana Menteri, dengan matlamat memperkukuh penyampaian perkhidmatan awam secara pantas dan berkesan. Program ini memperuntukkan sejumlah RM20 juta, dengan had maksimum RM100,000 bagi setiap sekolah terlibat. Ia diterajui oleh Ketua Setiausaha, Ketua Perkhidmatan, Ketua Pengarah, dan Universiti Awam, serta dibuka penyertaannya kepada Badan Berkanun Persekutuan. Pendekatan pelaksanaan melibatkan kerjasama rentas kementerian, termasuk penglibatan syarikat berkaitan kerajaan (GLC), syarikat pelaburan berkaitan kerajaan (GLIC) dan sektor swasta, bagi mencapai sasaran sebanyak 200 buah Sekolah Angkat MADANI. Skop intervensi program merangkumi lima komponen utama: bantuan infrastruktur dan kemudahan sekolah, program akademik dan bimbingan pelajar, latihan pembangunan profesional guru, bantuan kewangan, serta program pembangunan sahsiah dan kemahiran insaniah. Pelaksanaan projek di bawah Program Sekolah Angkat MADANI Tahun 2025 dijadualkan siap sepenuhnya menjelang 31 Disember 2025. Di peringkat negeri Kelantan, Jabatan Pendidikan Negeri Kelantan berperanan sebagai penyelaras dan pemantau utama bagi pelaksanaan program ini, melibatkan sejumlah 59 buah sekolah rendah dan menengah yang telah dikenal pasti sebagai Sekolah Angkat MADANI.
1.0 PENGENALAN
Program Sekolah Angkat MADANI (SAM) 2025 merupakan satu inisiatif strategik nasional yang digerakkan oleh Kerajaan Malaysia melalui Kementerian Kewangan Malaysia (MOF) dengan kerjasama erat daripada Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM). Program ini turut memperlihatkan pelaksanaan strategi pembangunan berasaskan kerjasama antara sektor awam dan swasta, seperti yang digariskan dalam Rancangan Malaysia Kedua Belas, bagi memperkukuh penyampaian perkhidmatan sosial melalui pendekatan berimpak tinggi dan berfokuskan rakyat (Economic Planning Unit, 2023). Program SAM ini dilancarkan sebagai pendekatan bersepadu untuk memperkasa sekolah-sekolah terpilih di seluruh negara, khususnya dalam aspek pembangunan infrastruktur asas, peningkatan
pencapaian akademik, latihan profesional guru, bantuan kewangan kepada pelajar serta pengukuhan sahsiah dan kemahiran insaniah dalam kalangan warga sekolah (Kementerian Kewangan Malaysia, 2025a; 2025b). Pelaksanaan program ini melibatkan penggemblengan sumber daripada pelbagai entiti termasuk
agensi kerajaan, syarikat berkaitan kerajaan (GLC), syarikat pelaburan berkaitan kerajaan (GLIC) dan juga sektor swasta menerusi inisiatif Tanggungjawab Sosial Korporat (CSR). Negeri Kelantan merupakan antara negeri yang aktif melaksanakan program ini dengan penyertaan menyeluruh daripada pelbagai PPD, menunjukkan komitmen terhadap peningkatan kualiti pendidikan di kawasan luar bandar dan berkeperluan tinggi (Ali & Tan, 2023).
1.1 Sasaran dan Pendekatan Pelaksanaan
Di peringkat nasional, Program Sekolah Angkat MADANI 2025 menetapkan sasaran pelaksanaan sebanyak 500 buah sekolah yang akan menerima manfaat daripada program ini. Sasaran tersebut merangkumi 200 buah sekolah di bawah tanggungjawab agensi kerajaan dan 300 buah sekolah yang disokong oleh syarikat berkaitan kerajaan (GLC), syarikat pelaburan berkaitan kerajaan (GLIC), serta sektor swasta melalui pendekatan Tanggungjawab Sosial Korporat (CSR) (Kementerian Kewangan Malaysia, 2025a; 2025b). Bagi setiap sekolah terlibat, peruntukan maksimum yang disediakan adalah sebanyak RM100,000, meliputi projek pembangunan fizikal, program akademik dan sahsiah pelajar serta aktiviti komuniti.
Pendekatan pelaksanaan turut menggalakkan penglibatan komuniti setempat menerusi aktiviti gotong-royong yang dikendalikan oleh Persatuan Ibu Bapa dan Guru (PIBG), sekali gus memperkukuh semangat kolaboratif antara pihak sekolah dan masyarakat (Ali & Tan, 2023). Pendekatan ini dianggap penting dalam menyemai rasa tanggungjawab bersama terhadap pembangunan pendidikan yang inklusif dan menyeluruh.
Bagi Negeri Kelantan, pemilihan sekolah-sekolah angkat dibuat berdasarkan beberapa kriteria utama termasuk tahap keperluan infrastruktur, pencapaian akademik semasa, dan lokasi dalam zon yang dikenal pasti seperti Santuni MADANI atau Kampung Angkat MADANI. Garis panduan juga menetapkan bahawa pemilihan tidak boleh melibatkan sekolah alma mater pegawai atau agensi pelaksana bagi mengelakkan sebarang bentuk konflik kepentingan (Kementerian Kewangan Malaysia, 2025a).
2.0 FOKUS PELAKSANAAN PROGRAM SEKOLAH ANGKAT MADANI (SAM)
2.1 Skop pelaksanaan SAM merangkumi lima komponen utama:
2.1.1 Bantuan Infrastruktur dan Kemudahan Fizikal
(a) Naik taraf makmal, perpustakaan, bilik darjah, surau dan tandas; dan
(b) Pelaksanaan Smart Classroom serta sistem e-pembelajaran.
2.1.2 Program Akademik dan Bimbingan
(a) Kelas tuisyen percuma subjek teras seperti Matematik, Sains dan Bahasa Inggeris; dan
(b) Program mentor-mentee antara pegawai kerajaan atau korporat dengan Pelajar.
2.1.3 Latihan Guru
(a) Kursus pengajaran inovatif dan integrasi teknologi dalam pendidikan; dan
(b) Pertukaran pengalaman antara sekolah maju dan sekolah angkat.
2.1.4 Sokongan Kewangan
(a) Bantuan kepada pelajar B40; dan
(b) Biasiswa atau insentif pelajar cemerlang.
2.1.5 Pembangunan Sahsiah dan Kemahiran
(a) Kem motivasi, kepimpinan dan keusahawanan; dan
(b) Program STEM serta latihan kemahiran insaniah (soft skills).
2.2 Kerjasama Strategik dan Penyelarasan
Program ini dijalankan melalui pendekatan kolaboratif antara agensi pelaksana. Di Kelantan, program ini digerakkan oleh pelbagai pihak termasuk:
(a) Agensi Kerajaan Persekutuan seperti Kementerian kerajaan, Universiti Awam dan Badan Berkanun.
(b) GLC dan GLIC yang beroperasi di Kelantan seperti TNB, Petronas, Khazanah, dan sebagainya.
2.3 Data Pelaksanaan Program Sekolah Angkat MADANI 2025 di Negeri Kelantan
Pelaksanaan Program Sekolah Angkat MADANI di Kelantan yang memfokuskan sekolah berkeperluan tinggi adalah selaras dengan aspirasi Rancangan Malaysia Kedua Belas untuk mengurangkan ketidakseimbangan pembangunan antara wilayah serta memperkasa pendidikan luar bandar secara menyeluruh (Economic Planning Unit, 2023). Pelaksanaan Program Sekolah Angkat MADANI 2025 di Negeri Kelantan memperlihatkan satu usaha kolaboratif yang signifikan dalam memperkasa institusi pendidikan melalui pendekatan bersepadu antara sektor awam dan swasta. Sehingga pertengahan tahun 2025, sebanyak 72 buah sekolah telah disenaraikan sebagai sekolah angkat di seluruh negeri, merangkumi pelbagai kategori termasuk Sekolah Kebangsaan (SK), Sekolah Jenis Kebangsaan (Cina) [SJK(C)], Sekolah Menengah Kebangsaan (SMK), dan Sekolah Menengah Kebangsaan Agama (SMKA).
Penglibatan ini melibatkan penyertaan aktif daripada agensi kerajaan Persekutuan seperti Kementerian Pendidikan Tinggi, Kementerian Kemajuan Desa dan Wilayah, serta Jabatan Perdana Menteri; manakala daripada sektor korporat pula, institusi seperti Yayasan UEM, Permodalan Nasional Berhad, KWAP, MyKasih Foundation dan Tenaga Nasional Berhad turut memainkan peranan penting dalam menyokong pelaksanaan inisiatif di peringkat akar umbi. Bentuk penglibatan ini mencerminkan komitmen terhadap pendekatan rentas sektor dalam memperkukuh ekosistem pendidikan yang inklusif dan holistik, selaras dengan prinsip Malaysia MADANI (Kementerian Kewangan Malaysia, 2025a; 2025b; Ali & Tan, 2023).
Pelibatan menyeluruh tersebut tidak hanya tertumpu kepada sumbangan kewangan atau infrastruktur semata-mata, tetapi turut melibatkan pelaksanaan program akademik, pembangunan sahsiah pelajar, latihan profesional guru serta usaha pengupayaan komuniti setempat. Justeru, kerjasama ini dilihat sebagai satu bentuk model sinergi pendidikan yang boleh dijadikan rujukan pada masa hadapan, khususnya dalam konteks peningkatan taraf pendidikan luar bandar dan
kawasan kurang membangun.
2.4 Agihan Mengikut Pejabat Pendidikan Daerah (PPD)
2.5 Agihan Mengikut Jenis Sekolah
2.6 Agihan Mengikut Agensi atau Rakan Strategik
2.7 Penglibatan Aktif Yayasan UEM
Yayasan UEM merupakan penyumbang terbesar dalam pelaksanaan di Kelantan, mengangkat sebanyak 24 buah sekolah, terutamanya di daerah Tumpat. Ini menunjukkan keprihatinan tinggi sektor korporat terhadap keseimbangan pendidikan antara wilayah.
Kementerian Kewangan Malaysia bertindak sebagai penyelaras utama, manakala Unit Penyelarasan Pelaksanaan (ICU), Jabatan Perdana Menteri berperanan sebagai agensi pemantau. Laporan pelaksanaan bagi setiap sekolah perlu dikemukakan secara berkala bagi memastikan pemantauan yang berkesan.
3.0 HEBAHAN STRATEGIK DAN PENJENAMAAN PROGRAM
Aspek hebahan media dan penjenamaan program merupakan elemen penting dalam memastikan kejayaan pelaksanaan Program Sekolah Angkat MADANI bukan sahaja dari sudut operasional, tetapi juga dari segi penerimaan awam dan impak jangka panjang terhadap dasar pendidikan nasional. Semua agensi yang terlibat dalam program ini diwajibkan untuk memastikan liputan media yang meluas dan berstrategik, merangkumi saluran tradisional dan digital, sebagai medium komunikasi yang berkesan bagi memperkenalkan inisiatif ini kepada masyarakat umum (Kementerian Kewangan Malaysia, 2025a; 2025b).
Selain itu, penggunaan logo rasmi Malaysia MADANI diwajibkan dalam semua bahan promosi, laporan, dan komunikasi rasmi sebagai simbol penjenamaan nasional yang mengangkat nilai kesejahteraan, kemampanan dan keterangkuman. Langkah ini bukan sahaja memperkukuh identiti visual program tetapi juga memainkan peranan penting dalam menyampaikan naratif dasar Kerajaan secara konsisten dan menyeluruh kepada khalayak sasaran (Economic Planning Unit, 2023). Penekanan terhadap elemen komunikasi strategik ini selari dengan prinsip-prinsip tadbir urus yang telus dan keterangkuman seperti yang digariskan dalam Rancangan Malaysia Kedua Belas.
4.0 IMPLIKASI, KEPENTINGAN DAN IMPAK PROGRAM SEKOLAH ANGKATMADANI KEPADA SEKOLAH-SEKOLAH DI MALAYSIA
Pelaksanaan Program Sekolah Angkat MADANI membawa beberapa implikasi dan kepentingan strategik terhadap landskap pendidikan di Malaysia, khususnya kepada sekolah-sekolah yang berada di kawasan pedalaman, luar bandar serta komuniti berkeperluan tinggi.
4.1 Sokongan Kewangan
Salah satu impak paling ketara ialah peningkatan akses kepada kemudahan pendidikan yang lebih baik. Melalui peruntukan maksimum sebanyak RM100,000 bagi setiap sekolah serta kerjasama dengan GLC, GLIC dan sektor swasta, sekolah yang sebelum ini daif dari segi infrastruktur kini berpeluang dinaik taraf dengan kemudahan asas seperti bilik darjah, makmal, tandas, surau dan kemudahan ICT seperti Smart Classroom (Kementerian Kewangan Malaysia, 2025a; 2025b).
4.2 Pengukuhan Pencapaian Akademik dan Sahsiah Pelajar
Program ini turut memberi tumpuan kepada pembangunan akademik dan sahsiah murid melalui penyediaan kelas tambahan, program bimbingan mentor-mentee, kem motivasi dan latihan kemahiran insaniah. Pendekatan ini berpotensi mengurangkan jurang pencapaian antara sekolah bandar dan luar bandar serta
membantu membentuk pelajar yang lebih berdaya saing dan seimbang dari segi intelek dan emosi (Ali & Tan, 2023).
4.3 Pemerkasaan Profesionalisme Guru
Selain pelajar, guru turut menerima manfaat dalam bentuk latihan profesional seperti kursus pedagogi moden dan pertukaran pengalaman dengan sekolah cemerlang. Ini dapat mempertingkatkan kualiti pengajaran dan kepimpinan instruksional di sekolah, yang secara langsung menyumbang kepada peningkatan prestasi murid.
4.4 Pemerkasaan Komuniti dan PIBG
Impak program ini turut meluas kepada komuniti melalui pelibatan aktif PIBG dalam gotong-royong dan pemantauan projek. Pendekatan ini memupuk semangat kekitaan serta meningkatkan akauntabiliti dan kebertanggungjawaban masyarakat terhadap sekolah. Ia juga membentuk model pembangunan pendidikan berasaskan komuniti yang mampan.
4.5 Penerapan Prinsip Malaysia MADANI dalam Pendidikan
Dari segi dasar, program ini memperlihatkan penerapan nilai-nilai Malaysia MADANI seperti keterangkuman, kesejahteraan dan tanggungjawab bersama. Ia memperkukuh konsep kolaborasi rentas sektor yang selama ini kurang dimanfaatkan secara sistematik dalam pembangunan pendidikan (Economic Planning Unit, 2023).
5.0 KESIMPULAN PELAKSANAAN PROGRAM SEKOLAH ANGKAT MADANI 2025 DI NEGERI KELANTAN
Secara keseluruhannya, pelaksanaan Program Sekolah Angkat MADANI 2025 di Negeri Kelantan mencerminkan model kolaboratif antara sektor awam dan swasta dalam usaha meningkatkan kualiti pendidikan secara holistik dan berimpak tinggi. Program ini bukan sekadar menyediakan bantuan infrastruktur dan kewangan kepada sekolah-sekolah berkeperluan, tetapi turut memperkukuh ekosistem pendidikan melalui pembangunan sahsiah pelajar, latihan guru, dan penglibatan komuniti setempat. Pendekatan ini selari dengan aspirasi nasional yang digariskan dalam Rancangan Malaysia Kedua Belas yang menekankan keseimbangan pembangunan antara wilayah, pemerkasaan modal insan, dan pemantapan penyampaian perkhidmatan pendidikan (Economic Planning Unit, 2023).
Penglibatan aktif agensi kerajaan, GLC, GLIC serta sektor swasta turut memperlihatkan sinergi strategik yang mampu menjadi asas kepada pelaksanaan dasar pendidikan masa depan yang lebih responsif dan inklusif. Usaha sistematik ini juga berpotensi menjadi pemangkin kepada pencapaian matlamat Malaysia MADANI, iaitu membina masyarakat yang berilmu, sejahtera
dan saling menyumbang dalam proses pembangunan negara (Kementerian Kewangan Malaysia, 2025a; 2025b). Justeru, adalah wajar bagi pendekatan seumpama ini diteruskan dan diperluas ke seluruh negara secara berfasa bagi memastikan transformasi pendidikan yang mampan dan menyeluruh.
6.0 PENUTUP
Program Sekolah Angkat MADANI 2025 muncul sebagai satu mekanisme pelaksanaan dasar pendidikan yang bukan sahaja responsif terhadap keperluan akar umbi, tetapi juga mencerminkan perubahan paradigma dalam pendekatan pengurusan pendidikan nasional. Inisiatif ini telah berjaya memecahkan silo antara sektor kerajaan dan swasta dengan memacu bentuk kolaborasi strategik yang mempertemukan pelbagai pemegang taruh dalam satu rangka kerja pembangunan pendidikan yang holistik dan berfokuskan impak.
Melalui peruntukan kewangan yang jelas, skop pelaksanaan yang menyeluruh, serta penglibatan rentas sektor termasuk agensi kerajaan, GLC, GLIC dan entiti korporat, program ini bukan sahaja meningkatkan akses dan kualiti pendidikan, malah membina kapasiti komuniti sekolah dalam jangka panjang. Pendekatan ini juga menunjukkan keselarasan dengan matlamat reformasi pendidikan nasional, seperti yang digariskan dalam Rancangan Malaysia Kedua Belas, Malaysia Education Blueprint 2013–2025 dan aspirasi Malaysia MADANI, yang menekankan keterangkuman, kesejahteraan, dan kemampanan dalam sistem pendidikan negara (Economic Planning Unit, 2023; Kementerian Pendidikan Malaysia, 2013).
Secara tuntas, Program Sekolah Angkat MADANI bukan sekadar sebuah program intervensi, tetapi berfungsi sebagai pemangkin kepada transformasi menyeluruh sistem pendidikan negara. Keberhasilan program ini harus dilihat sebagai asas penting kepada model pendidikan kolaboratif masa hadapan — yang menuntut sinergi berterusan antara kerajaan, sektor swasta dan komuniti demi melahirkan generasi yang berdaya saing, seimbang, dan berakhlak mulia.
RUJUKAN
Ali, A., & Tan, B. (2023). Transformasi Pendidikan Melalui Pendekatan Kolaboratif: Kajian Awal Program Sekolah Angkat. Kuala Lumpur: Institut Pendidikan Nasional.
Economic Planning Unit, Prime Minister’s Department. (2023). Twelfth Malaysia Plan, 2021–2025. Putrajaya: Percetakan Nasional Malaysia Berhad.
Kementerian Kewangan Malaysia. (2025a). Garis Panduan Pelaksanaan Program Sekolah Angkat MADANI 2025 (Agensi Kerajaan). Putrajaya: Kementerian Kewangan Malaysia.
Kementerian Kewangan Malaysia. (2025b). Garis Panduan Pelaksanaan Program Sekolah Angkat MADANI 2025 (GLC, GLIC & Sektor Korporat Swasta). Putrajaya: Kementerian Kewangan Malaysia.
Ministry of Education Malaysia. (2022). Malaysia Education Blueprint 2013–2025.